Chương 165: phiên ngoại một

Thiên hạ đại định, trăm phế đãi hưng.

Ngụy Nghiêm cùng Lý thái phó một đảo, trong triều võ có Tạ Chinh, văn thần lại không có kẻ nào đủ sức gánh vác trọng trách, Đào thái phó đành phải tạm thời quay lại triều đình lãnh chức, chỉ chờ hậu bối có người đủ sức đảm đương, liền từ quan tiếp tục cuộc sống nhàn vân dã hạc của mình.

Công Tôn Ngân, người vốn có danh xưng “Hà Gian nhất hiền”, cũng không phá nổi quy củ sĩ tộc, vào Hàn Lâm Viện, gia phong Thiếu sư, dạy học cho thiên tử.

Lý, Ngụy hai người ở trong triều vây cánh tự nhiên không thoát khỏi một hồi muộn màng vấn tội, biếm trích thì biếm trích, hạ ngục thì hạ ngục. Có Nhiếp Chính Vương chống lưng, ấu đế tự tin đủ đầy, kế vị chưa đầy một năm đã tẩy bài toàn bộ triều đình.

Trong triều trống ra không ít chức vị, để bù đắp những thiếu hụt này, những thần tử năm xưa vì không đứng hàng mà bị cô lập, chuyển đi nơi khác, nay cuối cùng cũng được trọng dụng. Những người có chiến tích thường thường nhưng không có lỗi lầm, tư lịch thâm hậu, cũng tạm thời được thăng lên để lấp vào các chức khuyết ở châu phủ.

Nhưng một phen thăng chức này khiến nha thự các nơi lại trống chỗ, vẫn cần người điền vào. Khoa cử năm nay, ngoài chính khoa, ấu đế còn mở thêm ân khoa, vì vậy, sĩ tử đổ về kinh thành từ đầu năm đã đông như trẩy hội, toàn bộ khách điếm trong kinh đều kín người hết chỗ.

Tháng ba, đại hôn của Nhiếp Chính Vương và Hoài Hóa đại tướng quân đã lấn át làn sóng bàn luận về khoa cử trong dân gian, đến tháng tư yết bảng, những thanh âm bàn tán về kết quả và đề thi khoa cử mới lại ồn ào trở lại.

Trước lầu canh yết bảng, ngày đó người đông nghìn nghịt, tự nhiên cũng có kẻ vui người buồn. Có người mười năm đèn sách nay trúng bảng, tại chỗ mừng đến phát khóc; cũng có kẻ thấy danh lạc tôn sơn, đau đớn như cha mẹ qua đời.

Không ít phú thương sai gia nhân đứng chầu chực ở phố yết bảng, hễ thấy hậu sinh nào trẻ tuổi tuấn tú, mặt mày hồng hào, biết là trúng bảng, liền lập tức tiến lên giá người đến trà lâu quán rượu bên cạnh, ý đồ tác hợp thành một đoạn lương duyên với khuê nữ nhà mình.

Dân gian gọi hiện tượng này là “bảng hạ bắt tế”.

Một thanh niên mặc áo bào lam cũ kỹ chen trong đám người, nhìn bảng hạnh dán trên tường từ đầu đến cuối, rồi từ cuối lên đầu, vài lần như thế vẫn không thấy tên mình, trên mặt dần lộ vẻ hôi bại, cả người suy sụp, thất hồn lạc phách bị người xem bảng khác chen ra ngoài.

“Tống huynh!” Một thanh niên đứng ở góc đường nhận ra nam tử áo lam, thân thiện vẫy tay.

Nam tử áo lam đó chính là Tống Nghiên, hắn miễn cưỡng nhếch môi, vái chào người kia: “Ngô huynh.”

Thanh niên kia vừa thấy sắc mặt Tống Nghiên liền biết hắn lại thi rớt, trấn an: “Tống huynh chớ có uể oải, Tống huynh tuổi còn trẻ đã trúng cử nhân, đã khiến bao người ngưỡng mộ. Người bình thường thi khoa cử, thi mấy chục năm mới đỗ là chuyện thường. Như thúc phụ ta, thi rớt mười một lần, may mắn năm nay gặp ân khoa, cuối cùng cũng mưu được một quan nửa chức.”

Hắn thi hương rớt, hiện giờ vẫn chỉ là tú tài, hôm nay thay thúc phụ đến xem bảng.

Tống Nghiên nghe vậy, sắc mặt càng thêm hôi bại, nhưng vẫn chắp tay chúc mừng.

Thanh niên kia tuổi tác xấp xỉ Tống Nghiên, nhưng gia cảnh khá giả, lại có người thúc phụ thi mười một lần làm gương, nên hắn rất cởi mở với chuyện thi cử. Chỉ là vì làm bạn tốt với Tống Nghiên hai ba năm, biết rõ gia cảnh đối phương, nên khi cùng Tống Nghiên trở về, hắn không nhịn được hỏi: “Tống huynh có tính toán gì tiếp theo?”

Trên mặt Tống Nghiên thoáng qua vẻ khó xử, chỉ nói: “Mẫu thân đã qua đời, trong tộc cũng không còn thân thích, ta đại khái vẫn sẽ ở lại kinh thành, đi làm tây tịch hoặc khách khanh trong phủ quý nhân nào đó, tạm cầu nơi nương náu, chờ ba năm sau thi tiếp.”

Hắn ở cái nơi Thanh Bình huyện nhỏ bé kia vốn được người người tung hô, lại được huyện lệnh coi trọng, tự cho mình là nhân trung long phượng, đến kinh thành mới biết, khắp nơi hiển quý, xóm cô đầu tùy tiện ném một bình rượu cũng có thể trúng vài sĩ tử tài hoa mà không gặp thời.

Thật đúng với câu nói của Phàn Trường Ngọc năm đó: “Nhạn bắc bay về phía nam, khắp nơi phượng hoàng khó hạ đủ”.

Tài học mà hắn tự hào, ở cái thủ đô Đại Dận nơi kim lân đầy rẫy này, thực sự chẳng có gì đáng khen. Số bạc mà hương thân gom góp cho hắn sau khi trúng cử, cùng với lộ phí huyện lệnh giúp đỡ, so với trang phục của đám con nhà giàu, quả thực không đáng là bao.

Năm đầu vào kinh, Tống Nghiên thực sự như con gà rừng lạc vào ổ phượng hoàng, lúc nào cũng nơm nớp lo sợ bị người ta xem thường. Cái cảm giác ti tiện đeo bám hắn từ thời thiếu niên đến thanh niên, sau khi đỗ cử nhân đã vơi bớt, nay vào kinh lại như dòi trong xương tủy quay trở lại.

Trước kia ở huyện học, hắn luôn cố che giấu việc mình nhờ đính hôn với con gái đồ tể mới được nhà họ Phàn giúp đỡ ăn học.

Sau này đến kinh thành, để kết giao với đám sĩ tử, hắn lại phải cố giấu đi vẻ keo kiệt, học đòi văn vẻ tham gia đủ loại thơ hội.

Sĩ tử không có căn cơ như hắn, ở kinh thành chỉ có được đại quan quý nhân thưởng thức thì con đường tương lai mới bằng phẳng, mà mối quan hệ vững chắc nhất chính là thông gia.

Để đám quan to hiển quý trong kinh biết đến mình, hắn phải bộc lộ tài năng ở các thơ hội, lại phải có tên trên bảng thi hội, mới mong sớm nhận được cành ô liu, chứ không phải bị đám phú thương bất nhập lưu “bắt” làm rể dưới bảng.

Hắn vì muốn leo lên cao mà mười năm đèn sách, lại hao tâm tổn trí kinh doanh các mối quan hệ, hắn không cho phép mình thất bại ở trường thi, nhưng đôi khi người tính không bằng trời tính.

Mấy ngày trước kỳ thi năm đó, tin tức Thanh Bình huyện bị sơn phỉ cướp giết truyền đến kinh thành, biết tin mẫu thân và cả nhà huyện lệnh đều chết thảm trên đường, hắn chịu đả kích lớn, thất bại ở trường thi, cuối cùng danh lạc tôn sơn.

Biết được ngọn nguồn, đám bạn tốt kết giao sau khi đến kinh thành đều tiếc cho hắn, cho rằng hắn chắc chắn đỗ, chỉ vì mẫu thân gặp tai họa bất ngờ mới rối loạn tâm thần, ba năm sau thi lại nhất định sẽ trúng bảng.

Ai ngờ năm nay thi lại, vẫn là danh lạc tôn sơn.

Tống Nghiên chỉ nghĩ đến việc phải đối mặt với những người bạn tốt đã tiếp tế mình hai ba năm qua, mặt đã nóng bừng lên.

Năm xưa có thể lấy cái chết của mẫu thân làm cớ, năm nay thi rớt thì lấy lý do gì?

Hắn đương nhiên biết thứ khiến mình tâm thần không yên ở trường thi chính là đám cưới của Nhiếp Chính Vương và Hoài Hóa đại tướng quân ba tháng trước. Người nữ tử năm xưa hắn từng nghĩ sẽ cản trở con đường làm quan của mình, cuối cùng lại trở thành tồn tại mà hắn khao khát không thể có được. Ngay cả Nhiếp Chính Vương cũng không ngại nàng từng có hôn phu mà xin chỉ cưới nàng.

Việc hắn từ hôn năm đó, thực sự trở thành trò cười lớn.

Nhưng ai mà nhìn thấu được chuyện sau này?

Hắn chỉ là không muốn sống khổ sở nữa, không muốn mẫu thân phải ăn nói khép nép, lấy lòng người khác, hắn muốn có một phen thành tựu lớn.

Chuyện tóc để chỏm hắn vẫn nhớ, chính vì nhớ, nên mỗi khi nhìn thấy gương mặt tươi cười rạng rỡ của Phàn Trường Ngọc, hắn lại nhớ đến cảnh mẫu thân khom lưng cúi đầu, nhận lấy chén đồ ăn tiếp tế của nhà họ Phàn, rồi phải khen đôi vợ chồng kia như Bồ Tát sống.

Còn có những lời chỉ trỏ của người đời, rằng nhà họ Tống nói nghe thì hay là nhà người đọc sách, nhưng chẳng phải dựa vào nhà đồ tể họ Phàn mới có cơm ăn sao, đọc sách làm gì, chi bằng ở rể nhà họ Phàn cho xong.

Những lời móc máy, châm chọc đó, Tống Nghiên nhớ suốt nhiều năm, nhưng hắn không thể nói gì, đôi khi hắn thậm chí hận nhà họ Phàn.

Hận nhà họ Phàn giả mù sa mưa tiếp tế, khiến hắn và mẫu thân bị cái gọi là ân tình này trói buộc chặt chẽ.

Nhà họ Phàn dựa vào cái gì mà tiếp tế hắn, chẳng phải đang đánh cược vào tương lai của hắn sao? Thật là giả nhân giả nghĩa!

Phàn Trường Ngọc nói nguyện giải trừ hôn ước, nàng đâu biết hôn ước này một khi giải trừ, hắn sẽ phải mang danh vong ân phụ nghĩa? Hắn lấy gì để giải trừ với nàng?

Cuối cùng, vợ chồng nhà họ Phàn chết, chị em Phàn Trường Ngọc bị dồn đến mức gần như không giữ nổi gia trạch, trong lòng hắn thực ra có một nỗi khoái ý mịt mờ.

Cả đời này, luôn là hắn ở dưới nhìn lên nàng, lấy lòng nàng. Khi nàng bị dồn vào đường cùng, liệu có phải sẽ buông bỏ sự kiêu ngạo và quật cường kia mà đến cầu xin hắn?

Hắn vẫn luôn đợi, cuối cùng lại chỉ đợi được tin nàng kén rể…

Xương cốt của nàng, cuối cùng vẫn thà gãy chứ không chịu cúi đầu trước hắn một lần.

Tháng tư, trời vừa đổ một trận mưa xuân.

Tống Nghiên chìm đắm trong ký ức đen tối và tự giễu, không để ý xe ngựa trên đường, may nhờ thanh niên bên cạnh kéo một cái mới không đụng phải chiếc xe đang lao tới.

Dẫu vậy, hắn vẫn bị xe ngựa bắn bùn lên người. Xa phu thấy hắn quần áo lam lũ, lại không có vẻ gì là đỗ đạt, đoán hắn là gã thư sinh nghèo kiết hủ lậu, liền hung hăng phỉ nhổ: “Mắt mù à?”

“Này! Ngươi nói năng kiểu gì thế!” Thanh niên bên cạnh Tống Nghiên muốn đòi lại công bằng, nhưng Tống Nghiên thấy xe ngựa sang trọng, liền cản bạn lại: “Nhìn là người nhà phú quý, bớt một chuyện thì hơn, thôi đi.”

Thanh niên kia lúc này mới hậm hực bỏ qua. Thấy Tống Nghiên suy sụp đến thế, hắn suy nghĩ một chút rồi nói: “Tống huynh đã nói nguyện đi làm tây tịch hoặc khách khanh cho nhà quan lại, ta có cách này. Thúc phụ ta năm nay dạy vỡ lòng cho một nữ đồng ở Tiến Tấu Viện, giờ ông ấy trúng tiến sĩ nên phải xin từ chức. Tống huynh nếu nguyện ý, ta sẽ nhờ thúc phụ dẫn tiến. Dạy nữ đồng đọc sách không tốn bao nhiêu tinh lực, Tống huynh nhàn hạ có thể chuyên tâm đọc sách, chờ ba năm sau thi tiếp.”

Đi làm tây tịch hoặc phụ tá cho quan to hiển quý, nói thì dễ nhưng cần người dẫn tiến, trong đó phải chuẩn bị nhân tình quan hệ, lại cần không ít tiền bạc.

Sắc mặt hôi bại của Tống Nghiên bấy lâu nay, giờ phút này mới có chút ý mừng, hắn đứng lại vái chào thanh niên kia đến cùng: “Đại ân của Ngô huynh, Tống Nghiên… suốt đời khó quên.”

Thanh niên kia cười sảng khoái: “Giao tình hai ta, Tống huynh chớ khách khí. Thúc phụ ta trước đây muốn ta đi, nhưng ta chỉ là tú tài, nào dám bước chân vào cửa đó, thôi thì chờ thúc phụ đi nhậm chức ở châu phủ, ta đi theo mở mang kiến thức là được. Cũng vì Tống huynh có tài học thật sự, ta mới dám đề cập việc này.”

-

Việc này đã định, ba ngày sau, Tống Nghiên đúng hẹn đến Tiến Tấu Viện.

Trước khi hắn chính thức tiếp nhận vị trí tây tịch, nhà quan lại kia phải gặp mặt, đánh giá tài học của hắn, nếu tán thành thì hắn mới được lưu lại.

Tống Nghiên đối với việc này khá tự tin.

Thúc phụ của thanh niên kia là một lão giả gần năm mươi tuổi, tên là Ngô Quảng Khôn, người cũ kỹ, học thức càng cũ kỹ hơn. Ông ta đỗ cử nhân là nhờ học vẹt các đề thi cũ và những bài văn hoa mỹ, thi mấy năm liền, cuối cùng cũng gặp may.

Sau này thi tiến sĩ, ông ta muốn noi theo cách cũ, đáng tiếc không áp trúng đề, may nhờ gặp ân khoa mới vớt vát được một chức quan.

Tống Nghiên tự nhận tài học của mình dư sức vượt qua Ngô Quảng Khôn.

Chỉ là không biết đối phương là bậc hiển quý nào, Ngô Quảng Khôn nhắc đến cứ giữ kín như bưng, nói rằng khi nào hắn được chính thức lưu dụng mới biết thân phận đối phương.

Tống Nghiên vì kết giao quyền quý, mấy năm nay cũng luồn cúi không ít, nghe vậy liền biết chắc chắn là chức cao.

Vì buổi gặp mặt hôm nay, hắn còn bỏ vốn gốc, dùng số bạc ít ỏi còn lại mua một bộ áo choàng màu xanh trúc căn, chỉ để tạo ấn tượng tốt với vị quý nhân kia.

Khi Ngô Quảng Khôn vào nhà dẫn tiến, Tống Nghiên chờ ngoài phòng, tâm cảnh khẩn trương không kém gì hôm đi xem bảng thi xuân mấy ngày trước.

Ở tuổi này, nếu ở kinh thành không mưu được đường ra, muốn kết thân với quý nữ để con đường làm quan dễ đi hơn cũng chỉ là hy vọng xa vời.

Hắn đi từng bước từ thị trấn Lâm An nhỏ bé ra, đã thấy sự phồn hoa của kinh đô, lòng đầy khát vọng chưa được thi triển, cuối cùng không muốn cứ thế quay về cái nơi thâm sơn cùng cốc kia.

Thấp thỏm bất an đợi một lát, bên trong cuối cùng gọi hắn vào. Tống Nghiên không dám nhìn ngang liếc dọc, cúi đầu vào nhà, quy củ vái chào. Tay áo màu xanh lơ rộng thùng thình rủ xuống từ cổ tay, rất có phong thái danh sĩ thời Ngụy Tấn, hắn nỗ lực làm ra vẻ không kiêu không nịnh: “Tiểu sinh Tống Nghiên bái kiến đại nhân.”

Trong phòng nhất thời không ai lên tiếng.

Tống Nghiên duy trì tư thế chắp tay thi lễ, nhưng trái tim gần như đã nhảy lên tận cổ họng.

Tống Nghiên thấy người dẫn tiến cũng nhận ra sự khác thường, lặng lẽ liếc nhìn người ngồi phía trên một cái, sợ đối phương thấy Tống Nghiên còn trẻ mà cho rằng hắn không có học thức thực thụ. Dù sao đây cũng là người do chính mình dẫn tiến, nếu không được quý nhân coi trọng, e rằng quý nhân sẽ có ý kiến với mình, Ngô Quảng Khôn liền thay Tống Nghiên nói: “Tống tiểu hữu tuổi tác tuy không lớn, nhưng lại là cử nhân xuất thân……”

“Ta biết.” Phía trên truyền đến một giọng nữ trong trẻo như tiếng kim ngọc va chạm.

Nghe được thanh âm này, Tống Nghiên không kìm lòng được mà ngẩng đầu lên, khi nhìn thấy vị nữ tướng ngồi phía trên đang mặc bộ nhuyễn giáp màu đỏ nhạt, khoác ngoài áo gấm màu trắng trà, để lộ một tay áo giáp cùng tay áo văn võ đầy vẻ anh khí, sắc mặt hắn đã trắng bệch như tờ giấy.

“Tống Nghiên.” Phàn Trường Ngọc bình tĩnh thốt ra hai chữ này, ánh mắt như đã học được cách thu liễm mũi nhọn, giọng nói không nghe ra chút cảm xúc nào, nhưng uy thế của người thống lĩnh thiên quân vạn mã, chỉ cần ngồi ở chỗ đó, đã ép người ta không thở nổi.

Tống Nghiên chỉ dám nhìn thẳng Phàn Trường Ngọc một cái rồi chật vật cúi đầu xuống, nỗi nhục nhã dâng trào trong lòng, khi chắp tay hành lễ lần nữa, thắt lưng hắn cúi thấp đến mức không thể thấp hơn: “Tiểu nhân…… Tống Nghiên bái kiến…… Đại tướng quân.”