Chương 25: bầu không khí

Chương 25: Bầu không khí

"Chuyện gì đã xảy ra với chúng ta thế này?"

Trong đầu Chung Trấn Dã lập tức lóe lên nghi vấn: "Là Kha Trường Sinh hay Thích Cười đã làm gì ở bên ngoài? Hay là do người vợ kia làm?"

But hiện tại không phải lúc suy đoán những chuyện này, cơ hội chỉ vụt qua trong nháy mắt!

Hắn nhanh chóng đảo mắt nhìn quanh.

Xung quanh, vô số "học sinh" bị giam cầm vẫn cắm cúi bên bàn học, tiếng viết sột soạt và tiếng đọc bài rì rầm vẫn lấp đầy không gian.

Phía sau, lão đồng sinh mập mạp không biết vì sao dường như rơi vào trạng thái hoang mang và khó chịu ngắn ngủi, tốc độ mấp máy chậm lại, nhưng khuôn mặt người vợ trên đỉnh đầu lão lại đột nhiên quay ngoắt lại, ánh mắt sắc bén đan xen buồn vui quét qua bốn người vừa mới tỉnh táo, ý vị trong mắt thật khó lòng thấu hiểu.

Kệ đi, đây là cơ hội tuyệt hảo, phải hành động ngay lập tức.

Trong đầu Chung Trấn Dã nhanh như chớp lóe lên đối sách, hắn không chút do dự, đột nhiên cầm cuốn "5 năm khoa cử, 3 năm thi thử" trên bàn lên, xoạt một tiếng đứng phắt dậy!

Động tác này giữa "lớp học" yên tĩnh chỉ có tiếng viết bài bỗng trở nên vô cùng đột ngột và chói tai.

Trong phút chốc...

Xoạt xoạt xoạt!

Gần như toàn bộ "học sinh" đang cắm cúi khổ đọc xung quanh đồng loạt khựng lại!

Vô số ánh mắt —— chết lặng, cuồng nhiệt, lo âu, mệt mỏi, đồng loạt đổ dồn vào người Chung Trấn Dã!

Trong mắt họ tràn ngập vẻ bất mãn vì bị quấy rầy, nhưng nhiều hơn cả là sự cảnh giác và hoài nghi sâu sắc!

Ngay cả lão đồng sinh mập mạp phía sau dường như cũng bị thu hút sự chú ý, phát ra tiếng gầm gừ trầm thấp đầy đe dọa.

Áp lực tăng vọt.

Tim Chung Trấn Dã đập thình thịch, nhưng trên mặt vẫn cố tỏ ra vẻ chăm chú và hoang mang kiểu "hiếu học suy nghĩ gặp phải bài toán khó", ánh mắt hắn lập tức nhìn về phía Uông Hảo ở xéo đối diện, cố ý cao giọng, dùng tông giọng tự nhiên như đang thỉnh giáo bài vở gọi lớn:

"Chị Uông, ở đây có câu hỏi mở rộng, em giải thế nào cũng không thông, tư duy của chị nhạy bén, xem hộ em với?"

Nghe thấy hắn đang "thỉnh giáo bài vở", những ánh mắt cảnh giác và hoài nghi phóng tới rõ ràng đã dịu đi rất nhiều, lần lượt thu về.

Các học sinh lại cúi đầu tiếp tục "học tập", lão đồng sinh cũng hơi ngả người ra sau, dường như tạm thời bớt nghi ngờ, nhưng vẫn duy trì sự chú ý.

Chung Trấn Dã âm thầm thở phào nhẹ nhõm, ôm sách, thản nhiên đi về phía bàn học của Uông Hảo.

Khi đi ngang qua Lâm Mong Mong, nhận ra ánh mắt lo lắng, dò hỏi của cô bé, hắn bất động thanh sắc khẽ lắc đầu, ra hiệu "đừng nôn nóng", Lâm Mong Mong nhận được tín hiệu liền mím chặt môi, ngoan ngoãn cúi đầu, giả vờ tiếp tục nghiên cứu cuốn sách bài tập Olympic Toán khó như thiên thư kia.

Phía bên kia, Tuệ Minh đã sớm hiểu ý, rũ mi cụp mắt, ngón tay lặng lẽ lần tràng hạt, nhẩm tụng kinh văn, như thể đang đắm chìm trong giáo lý nhà Phật.

Chỉ vài bước chân đi về phía Uông Hảo, Chung Trấn Dã cảm nhận rõ ràng tư duy của mình không còn trì trệ nữa, cơn "cuồng nhiệt học tập" bị cưỡng chế nhồi nhét kia không quay trở lại.

But trạng thái này duy trì được bao lâu? Hắn không biết.

Hắn đi tới cạnh bàn Uông Hảo, giả vờ mở sách ra chỉ cho cô xem, hơi khom người, dùng giọng cực nhỏ chỉ đủ hai người nghe gấp gáp nói:

"Thời gian có hạn, chúng ta phải hành động ngay lập tức, nếu không chẳng biết bao lâu nữa lại rơi vào trạng thái lúc trước."

Uông Hảo phản ứng cực nhanh, cô không ngẩng đầu lên, ngón tay giả vờ viết vẽ trên giấy nháp, hạ giọng thật thấp: "Làm thế nào bây giờ? Khắp nơi đều là mắt, dưới sự giám sát áp lực cao thế này, chúng ta làm sao giúp họ 'giải thoát' đây?"

"Còn nhớ suy đoán ở hành lang không?"

Chung Trấn Dã nói thật nhanh: "Dùng 'thảo luận' để phá vỡ thế 'học chay một mình', trước tiên tạo ra hỗn loạn, khuấy đục nước lên. Chỉ cần bước vào trạng thái thảo luận, sự chú ý bị phân tán, nội bộ đội chúng ta mới dễ giao lưu, mới có cơ hội nghĩ cách cho bước tiếp theo."

Uông Hảo nhíu mày: "Cậu đừng có bảo với tôi là 'lại nghĩ cách'! Bước tiếp theo là gì? Kế hoạch cụ thể!"

"Mục tiêu hàng đầu hiện tại là phá vỡ hiện trạng."

Ánh mắt Chung Trấn Dã quét qua xung quanh: "Chỉ cần bước vào trạng thái thảo luận, bầu không khí thay đổi, sự giám sát sẽ lỏng lẻo đi, lúc đó tùy cơ ứng biến."

"Liệu có được không?" Uông Hảo hơi hoài nghi: "Đừng có tùy cơ ứng biến không xong lại rước họa vào thân đấy!"

"Tôi đã có kinh nghiệm từ hai vòng trước, chuyện này cứ giao cho tôi."

Chung Trấn Dã nói nhỏ: "Hiện tại, tôi cần chị và đại sư đi tiên phong, chị phụ trách cùng đại sư thảo luận, hai người kẻ xướng người họa khơi mào tranh luận, chỉ cần có người lên tiếng phụ họa, cục diện sẽ được mở ra, sau đó tính tiếp từng bước."

Uông Hảo nhanh chóng cân nhắc, hiện tại quả thực không có cách nào tốt hơn.

Cô cắn răng: "Được, đánh cược một ván, tôi và đại sư sẽ làm người phá cục, cậu liệu mà tùy cơ ứng biến!"

"Được!"

Chung Trấn Dã không nói thêm nữa, đứng thẳng người lên, cố ý cao giọng: "Ồ! Hóa ra là thế! Đa tạ chị Uông chỉ điểm! Nút thắt đã được tháo gỡ rồi!"

Hắn giả vờ như chợt hiểu ra, ôm sách quay người bước nhanh về chỗ ngồi của mình, cúi đầu xuống như thể tiếp tục nghiên cứu, không gây ra bất kỳ sự nghi ngờ nào khác.

Hắn vừa ngồi vững, phía bên kia, Uông Hảo liền hành động theo kế hoạch.

Cô giả vờ đăm chiêu suy nghĩ một lát, rồi cầm cuốn "Kinh tế học vĩ mô nâng cao" trên bàn lên, nhíu mày đứng dậy đi về phía Tuệ Minh cách đó không xa.

Lần này, phản ứng của đám "học sinh" rõ ràng càng thêm cảnh giác!

Vô số ánh mắt lại ngẩng lên, chăm chú nhìn theo nhất cử nhất động của Uông Hảo, bầu không khí tràn ngập áp lực vô hình, lão đồng sinh cũng quay đầu lại lần nữa, ánh mắt mang theo vẻ dò xét.

Uông Hảo chống lại áp lực, đi tới trước bàn Tuệ Minh, mở sách ra chỉ vào một chỗ, hơi cao giọng, dùng giọng điệu nghi hoặc thảo luận học thuật nhưng từ ngữ cố gắng bình dị nhất có thể:

"Đại sư Tuệ Minh, trong cuốn sách này nói con người đều 'lý tính', làm việc gì cũng tính toán xem có lợi cho bản thân hay không, bảo đây là nền tảng của kinh tế thị trường. Tôi càng nghĩ càng thấy không đúng! Nếu ai cũng 'lý tính' như vậy, chỉ nghĩ đến việc chiếm lợi về mình, thì cuối cùng chẳng phải là kẻ mạnh bắt nạt kẻ yếu, người giàu càng giàu, người nghèo càng nghèo sao? Thế thì còn gì là công bằng nữa? Cách nói này chẳng phải quá lý tưởng hóa, thậm chí có phần... tự lừa mình dối người sao?"

Câu hỏi của cô sắc bén nhưng dùng từ ngữ bình dân, chỉ thẳng vào mâu thuẫn cốt lõi.

Những ánh mắt đổ dồn về phía họ càng thêm sắc lẹm!

Tuệ Minh ngẩng đầu, chắp tay trước ngực, thần sắc bình thản, không nhanh không chậm đáp lại, cũng tránh dùng những giáo lý Phật pháp thâm sâu:

"A Di Đà Phật. Uông thí chủ nhìn thấy mặt theo đuổi lợi ích trong nhân tính, nhưng bần tăng cho rằng, trong lòng con người cũng có sự thiện lương và tinh thần hợp tác. Đạo kinh tế có lẽ có thể coi là cách dẫn dắt mọi người tương trợ lẫn nhau, đáp ứng nhu cầu của nhau để đạt được cuộc sống tốt đẹp hơn?"

"Bàn tay vô hình của thị trường kia cũng có thể hiểu là một quy luật tự nhiên, giúp mọi người vừa theo đuổi lợi ích cá nhân, vừa vô tình giúp đỡ người khác. Đương nhiên, những quy tắc ràng buộc cần thiết là không thể thiếu, nhưng quan trọng hơn là khơi dậy động lực hướng thiện trong tâm khảm con người. Cách nói của cuốn sách này có lẽ không phải tự lừa mình dối người, mà là... kỳ vọng quá cao vào ưu điểm của nhân tính chăng?"

Tuệ Minh không hổ là sinh viên ưu tú tốt nghiệp học viện Phật giáo, lại từng đảm nhiệm chức vụ quan trọng trong Hiệp hội Phật giáo, dù là nội dung liên quan đến kinh tế học, hắn vẫn có thể dùng lý luận Phật học để nói năng vô cùng lưu loát, rõ ràng.

Hắn phản bác một cách ôn hòa, đứng trên lập trường "thiện" và "hợp tác" của nhân tính.

Quan điểm của hai người hoàn toàn trái ngược, cuộc tranh luận bắt đầu nổ ra.

Những ánh mắt cảnh giác kia sau khi nghe thấy nội dung tranh luận quả thực là "vấn đề thực tế" dễ hiểu thì dần dịu xuống, thậm chí có vài học sinh lộ ra vẻ suy tư và hứng thú.

Uông Hảo thấy mục đích bước đầu đã đạt được, lập tức tăng thêm hỏa lực, giọng nói lại cao lên vài phần, ngữ khí càng thêm hùng hổ dọa người:

"Kỳ vọng quá cao? Đại sư, ngài lạc quan quá rồi! Hãy nhìn vào lịch sử xem, có cuộc khủng hoảng kinh tế nào không phải do lòng tham vô đáy của một số người, quản thế nào cũng không được mà gây ra? Nói con người 'lý tính' chẳng qua là cái cớ cho những kẻ kiếm đồng tiền thất đức! Nếu thật sự lấy từ bi làm gốc như nhà Phật nói, sao không đem tiền của mọi người chia đều ra? Nhưng chuyện đó có khả thi không?"

"Chế độ kinh tế hiện nay vốn dĩ được xây dựng trên việc thừa nhận con người ai cũng có tư tâm, ai cũng muốn tốt cho bản thân thì mới vận hành được! Đã dựa vào tư tâm, việc gì phải khoác lên cái lớp áo ngoài 'lý tính' đẹp đẽ đó làm gì?"

Cô nói to hơn, nhanh chóng thu hút thêm nhiều ánh mắt đổ dồn về phía mình.

Tuệ Minh thì lắc đầu, vẫn bình tĩnh như cũ:

"Thí chủ quá nhấn mạnh mặt ích kỷ của nhân tính rồi. Chế độ đương nhiên phải đối mặt với hiện thực, nhưng mục đích cuối cùng của nó là làm cho thế giới tốt đẹp hơn, hạn chế cái xấu, phát huy cái tốt. Từ 'lý tính' này không phải là lớp áo ngoài đẹp đẽ, mà giống như một niềm hy vọng và quy tắc hơn. Nếu ai cũng có thể tự luật như chư Phật, Bồ Tát thì đương nhiên không cần đến chế độ. Chính vì con người có tư tâm nên mới cần chế độ dẫn dắt tư tâm của mọi người theo hướng có lợi cho cộng đồng, chứ không phải đi vào con đường làm tổn thương lẫn nhau. Việc nắm vững chừng mực trong đó chính là học vấn..."

Lời hắn nói khiến một số học sinh khác liên tục gật đầu đồng tình.

Cuộc tranh luận giữa hai người ngày càng gay gắt, Uông Hảo đưa ra các ví dụ thực tế, còn Tuệ Minh dùng những câu chuyện Phật lý bình dị để phản bác. Tuy góc độ khác nhau nhưng họ đều xoay quanh cốt lõi "con người rốt cuộc có đáng tin hay không" và "quy tắc nên được thiết lập thế nào", tranh luận vô cùng sôi nổi.

Ngày càng nhiều học sinh bị thu hút bởi cuộc "đại biện luận" bình dân này, họ ngẩng đầu lên, đặt bút xuống, ánh mắt đảo qua đảo lại giữa hai người, vẻ mặt chết lặng dần hiện lên sự suy tư, thậm chí có người còn rục rịch muốn tham gia.

Lão đồng sinh mập mạp phía sau cũng khẽ cử động thân thể, khuôn mặt người vợ lơ lửng giữa không trung lộ ra một chút vui mừng và cổ vũ.

Uông Hảo căn chuẩn thời cơ, đột nhiên có một hành động kinh người. Cô bất ngờ vươn tay, túm lấy một nam sinh mặc trang phục thời Dân quốc đang nghe đến xuất thần ở bàn bên cạnh, lớn tiếng hỏi:

"Cậu bạn mặc áo vải xanh này, đừng chỉ nghe không thế chứ! Cậu nói thử xem, cậu thấy hai chúng tôi ai nói có lý hơn?!"

Nam sinh kia hoàn toàn không ngờ mình lại đột ngột bị điểm danh, sợ tới mức run bắn người, cây bút lông trong tay rơi bộp xuống đất.

Gã há hốc mồm, ngây người một lúc lâu, đối mặt với ánh mắt rực lửa của Uông Hảo cùng vô số ánh nhìn đổ dồn về phía mình từ xung quanh, mặt đỏ bừng lên vì nghẹn, mãi mới lắp bắp nói nhỏ:

"Ta... Ta cảm thấy... Đại sư nói cũng có lý... Con người... Nhân tâm vẫn hướng thiện nhiều hơn... Nhưng, nhưng cô nương nói... Hình như cũng thực tế hơn..."

Cách nói nước đôi không muốn đắc tội bên nào này của gã hiển nhiên không thể làm hài lòng bất kỳ ai.

Tuệ Minh đúng lúc tỏ ra vẻ tiếc nuối kiểu "giận sắt không thành thép", lắc đầu nói:

"Ai... Thí chủ vẫn chưa hiểu được chân lý. Nhân tính vốn tươi sáng, như viên ngọc quý phủ bụi trần. Chế độ giống như miếng vải lau ngọc, quan trọng là làm cho bản thân viên ngọc tự phát sáng, chứ không phải chỉ dựa vào ngoại lực lau chùi, thí chủ nên tin tưởng vào sức mạnh hướng thiện của lòng người mới phải."

Người học sinh trẻ tuổi kia bị Tuệ Minh nói vậy thì mặt mũi có chút không treo được, nhỏ giọng lẩm bẩm một câu, giọng điệu mang theo chút cảm xúc: "Nhưng... Nhưng thực tế là cha tôi chính vì quá thật thà nên luôn bị hàng xóm bắt nạt, ở hiền mà chẳng gặp lành!"

Gã vừa mới oán trách một câu, chưa đợi Uông Hảo kéo người lại, một thư sinh thời cuối nhà Thanh mặc áo dài vá víu, khuôn mặt sầu khổ ở bên cạnh đã nhịn không được xen vào, giọng mang vẻ phẫn uất:

"Vị tiểu huynh đệ này nói rất có lý, sách thánh hiền dạy người hướng thiện, nhưng cái thế đạo này! Chỉ dựa vào đạo đức cảm hóa thì có tác dụng gì? Đối với những kẻ lũng đoạn thị trường, bất nhân để làm giàu, phải dùng luật nặng! Dùng nghiêm hình! Để bọn chúng biết sợ!"

Gã vừa mở miệng, giống như đã châm ngòi nổ!

Đối diện có một thanh niên đeo kính, dáng vẻ thư sinh lập tiếp phản bác: "Trọng hình nghiêm luật là bá đạo của Pháp gia! Giáo hóa của Nho gia nằm ở chỗ lặng lẽ thấm sâu, phải dựa vào giáo dục và bầu không khí để từ từ thay đổi lòng người!"

"Từ từ thay đổi? Dân đói chờ nổi sao? Ngoại bang đánh tới nơi chờ nổi sao? Nói suông hại nước!" Lại một giọng nói khác xen vào.

Trong góc, một người trung niên trông giống thầy kế toán đẩy gọng kính, thong thả nói: "Theo ta thấy, lời của hai vị đều có chỗ phiến diện, trị quốc như trị gia, cần tăng thu giảm chi, khiến ai nấy đều có lợi lộc, tự nhiên sẽ an phận thủ thường. Thuật kinh tế này trọng ở khơi thông, chứ không phải một mực ngăn chặn hay nói suông đạo đức."

"Hừ! Trọng lợi khinh nghĩa, chẳng phải là cổ vũ mọi người chỉ biết đến tiền tài sao? Cứ thế mãi, đạo đức sẽ suy đồi, lễ nghĩa sẽ băng hoại!" Gã thư sinh thời cuối nhà Thanh lúc trước kích động đập bàn.

"Nghĩa và lợi đâu phải như nước với lửa! Quân tử thích tiền tài nhưng kiếm tiền đúng đạo lý, chế độ hoàn thiện có thể vẹn cả đôi đường!" Thầy kế toán ra sức tranh biện.

"Nói thì dễ lắm! Hoàn thiện thế nào?"

"Phải bắt tay vào từ nhiều mặt như thuế khóa, luật pháp, giáo dục..."

Phạm vi tranh luận nhanh chóng mở rộng.

Từ thiện ác của nhân tính, kéo dài đến việc nên dùng trọng hình hay giáo hóa, nên trọng nghĩa hay trọng lợi, làm sao để thiết lập quy tắc... Người tham gia càng lúc càng đông!

Ban đầu chỉ là những người được Uông Hảo điểm danh, rất nhanh sau đó, học sinh ở các bàn khác xung quanh cũng nhịn không được bắt đầu ghé tai bàn tán, rồi âm thanh ngày một lớn hơn, chủ động gia nhập cuộc chiến!

Có người lắc đầu gù lưng dẫn chứng kinh điển cổ xưa, có học sinh trẻ tuổi đầy phẫn nộ công kích tệ nạn thời đại, có nhân vật kiểu mưu sĩ cẩn thận đưa ra những kiến nghị cụ thể... Các loại quan điểm va chạm kịch liệt, khung cảnh trở nên vô cùng náo nhiệt.

Bầu không khí tĩnh mịch, áp lực, chỉ có tiếng viết bài trước đó đã bị phá vỡ hoàn toàn, trong không khí tràn ngập tiếng tranh luận, tiếng phản bác, thậm chí thỉnh thoảng còn có tiếng đập bàn vang lên.

Trên mặt nhiều học sinh hiện lên sắc hồng đã lâu không thấy, ánh mắt không còn đờ đẫn nữa mà tràn ngập nhiệt huyết tranh luận, thậm chí là cả lửa giận.

Họ dường như tạm thời quên đi mệnh lệnh cưỡng chế "phải vùi đầu khổ đọc", đắm chìm trong khoái cảm của sự giao thoa tư tưởng.

Uông Hảo và Tuệ Minh liếc nhìn nhau, ăn ý chậm rãi lui về phía sau, dần dần rời khỏi trung tâm cuộc tranh luận, nhường lại hoàn toàn sân khấu cho những "học sinh" đã bị giam cầm không biết bao nhiêu năm tháng này.

Gương mặt người vợ trên không trung nhìn cảnh tượng "học thuật phồn vinh" này, nụ cười dường như càng thêm vui mừng.

Nhân lúc hỗn loạn, bốn người Chung Trấn Dã, Lâm Mong Mong, Uông Hảo và Tuệ Minh nhanh chóng lặng lẽ hội hợp bên rìa đám đông.

"Anh Chung, giờ làm sao đây?"

Lâm Mong Mong nhìn cảnh tượng náo nhiệt như cái chợ nhưng cũng đầy quỷ dị trước mắt, vừa hưng phấn lại vừa luống cuống.

Ánh mắt Chung Trấn Dã nhanh chóng lướt qua các học sinh đang tranh luận kịch liệt, cùng với lão đồng sinh ở phía sau dường như đang nghe càng thêm chăm chú, thậm chí thân hình mập mạp còn hơi khom xuống, trầm giọng nói:

"Bầu không khí thảo luận đã lên cao, đây là chuyện tốt, phá vỡ được thế bế tắc trước đó. Nhưng chỉ dựa vào tranh luận thì không thể cãi ra được 'giải thoát', chúng ta phải nghĩ cách kích thích họ, khiến chấp niệm chôn sâu lộ ra ngoài. Chỉ có trực diện với nút thắt cảm xúc cốt lõi nhất, mới có khả năng thực sự giải thoát."

Uông Hảo nghe vậy trầm ngâm một lát, trong mắt lóe lên một tia sáng sắc sảo, hạ giọng nói: "Kích thích chấp niệm... Ta có lẽ có một kế khả thi."