Chương 49: địch phổ thơ thân thế

Chương 49: Thân thế Địch Phổ Thi

Máy bay hạ cánh, cậu bắt xe taxi đến bến xe đường dài, sau đó lại đổi xe tư nhân, trải qua một chặng đường xóc nảy, cuối cùng cũng về tới nhà. Bác Mã, chị Mã Lan cùng người nhà đều nhiệt tình ra đón, Địch Phổ Thi được mọi người vây quanh bước vào phòng.

Ông cụ Mã nằm trên giường đất, gầy gò giơ xương, hốc hác đến mức suýt không nhận ra. Biết Địch Phổ Thi đã về, ông chậm rãi mở mắt: “Về rồi đấy à? Nếu bận thì không cần xin nghỉ đâu, đừng để ảnh hưởng đến công việc.” Đây là câu nói đầu tiên của ông sau nhiều ngày hôn mê. Chỉ một câu nói ấy thôi mà cảm giác như đã hao hết toàn bộ sức lực, nói xong liền thở hển thở hổn hển.

Địch Phổ Thi vội vàng an ủi: “Ông Mã, không sao đâu ạ, cháu đang nghỉ phép nên không ảnh hưởng đến công việc đâu. Ông cứ yên tâm nghỉ ngơi đi ạ.” Cậu lo ông cụ không đủ sức nên không nói nhiều, để ông tĩnh dưỡng lại sức. Địch Phổ Thi nhẹ nhàng kéo chăn đắp cao lên cho ông.

Đợi ông cụ Mã ngủ thiếp đi, Địch Phổ Thi xếp đặt xong hành lý rồi ngồi xe chị Mã Lan chở đến nghĩa trang huyện Xích Phong, nơi gửi tro cốt của ông ngoại cậu.

Địch Phổ Thi thắp hương, bày biện cẩn thận bó hoa, đau xót thầm thì: “Ông ngoại, cháu về thăm ông đây.” Nhìn tấm hình người ông hiền từ, vóc dáng mạnh mẽ cùng tiếng cười lạc quan sang sảng của ông lại hiện lên sống động ngay trước mắt cậu.

Ông ngoại vóc người cao lớn, thân hình cường tráng, trước thời giải phóng từng là tay súng máy trong quân đội. Vác súng máy hành quân mà vẫn bước đi như bay, có đôi khi thấy anh bếp trưởng mệt không chịu nổi, ông còn vác luôn cái nồi to lên lưng giúp mà không hề tỏ ra quá sức. Trên đường hành quân đụng phải việc nặng nhọc, ông luôn xông xáo đi đầu, lại thường xuyên chủ động giúp đồng đội vác đạn pháo cối. Tính tình lại sang sảng lạc quan nên ai ai cũng quý mến ông.

Trong ký ức của Địch Phổ Thi, ngày trước ở quê cũ Dự Châu, ông ngoại lúc nào cũng bận rộn luôn tay luôn chân! Sáng sớm đã dậy gánh nước, quét dọn nhà cửa sân vườn, chăn trâu rồi lại xuống ruộng làm áng; đến chạng vạng tối mới cõng nông cụ, dắt trâu về nhà ăn cơm. Lúc này, mẹ cũng đã nấu xong bữa tối, cùng cậu ngồi chờ ông ngoại.

Ông ngoại lúc nào cũng tươi cười hớn hở, giống như chẳng bao giờ có chuyện gì phiền lòng. Giọng ông rất vang, chỉ cần không thấy Địch Phổ Thi đâu là ông lại gọi to tên cậu, cả làng gần như đều nghe thấy. Nhờ sức vóc vô song lại tốt bụng, ông thường xuyên giúp đỡ bà con xóm giềng làm việc nhà nông, sửa chữa dụng cụ mà chẳng bao giờ đòi hỏi thù lao. Bà con ai cũng thích qua lại với ông, hội chiến hữu già của ông cũng hay ới ông sang làm vài chén, mà ông ngoại thì lúc nào cũng hào hứng tham gia. Những ngày nông nhàn, ông còn vào núi sâu săn ít sản vật rừng rồi gọi mấy ông bạn già tới nhà lai rai. Mọi người đều quý trọng và nể phục ông. Láng giềng xóm giềng có xích mích, mâu thuẫn gì, chỉ cần ông đứng ra hòa giải là ai cũng nể mặt, cùng ngồi lại ăn bữa cơm uống chén rượu là coi như xong chuyện. Thế nên trong làng có việc đại sự gì, thôn trưởng cũng đều kéo ông đi cùng, dù sao có ông ở đó thì nhiều việc giải quyết thuận lợi hơn hẳn.

Trái ngược hoàn toàn với ông, mẹ cậu - Địch Hạc Vũ - lại là một người hoàn toàn khác. Bà thích tĩnh lặng chứ không thích ồn ào. Phần lớn thời gian bà đều ngồi một mình lặng lẽ đọc sách, chưa bao giờ thấy bà sang nhà hàng xóm xóm xé chuyện gẫu, cũng chẳng mấy khi thấy bà làm việc nhà nông hay việc nặng nhọc, lúc nào cũng giữ vẻ văn nhã, mảnh mai. Điểm đặc trưng nhất của bà là nghiện đọc sách, hầu như lúc nào trên tay cũng cầm một quyển. Lúc nhóm lửa, lúc hóng mát, lúc ăn cơm, lúc đi vệ sinh, lúc ngủ, hay cả khi cho con uống sữa bột, trên tay bà vĩnh viễn có một cuốn sách, như thể sách dính chặt vào tay bà vậy. Người ta đọc sách vì bằng cấp, còn bà là thực sự yêu thích, mê sách đến độ thành mọt sách. Trong phòng bà, từ kệ sách, mặt bàn, trên giường, trên ghế cho đến dưới sàn nhà đâu đâu cũng chất đầy sách. Nói như lời ông ngoại thì bà đã đọc hết cả phần sách của mấy thế hệ tổ tiên cộng lại.

Thế nên kiến thức trong sách giáo khoa đối với bà là hoàn toàn không đủ, những buổi "bồi dưỡng" ngoài giờ học phong phú hơn hẳn bài giảng chính khóa. Một "học bá" chính hiệu như thế đã dễ dàng trở thành một trong số rất ít sinh viên đại học của vùng quê, thậm chí là của cả huyện thời bấy giờ, và là nữ sinh viên duy nhất. Khi thôn trưởng cùng bà con khua chiêng gõ trống hỉ hả mang tin mừng đến, bà vẫn giữ vẻ mặt bình thản rót trà nước cho mọi người, trong khi ông ngoại thì tất bật lo cơm rượu mừng rỡ khôn xiết. Bà lại từ đầu đến cuối không nở một nụ cười, tựa như đó chỉ là một chuyện hết sức bình thường. Ai nấy đều nghĩ bà là người lạnh lùng, mặt lạnh tâm lạnh, nhưng thực ra ông ngoại hiểu rõ bà chỉ là người không giỏi biểu đạt cảm xúc, thuộc tuýp ngoài lạnh trong nóng.

Sau này, Địch Hạc Vũ lựa chọn ngành sư phạm. Dù sao đứng trên bục giảng tiến lùi đều có chừng mực, vừa có thể tiếp tục nghiên cứu học thuật, lại vừa đảm bảo cuộc sống cho bản thân và gia đình. Tuy không thể giàu sang phú quý nhưng ít nhất chi phí sinh hoạt vẫn được đảm bảo.

Có một người mẹ như thế, Địch Phổ Thi cũng được "mưa dầm thấm lâu" mà trở nên yêu thích sách vở và tri thức. Ngay từ khi còn trong nôi, cậu đã coi sách của mẹ như đồ chơi, gặm sách để ngứa răng, chộp sách để luyện lực tay, xé sách chỉ để nghe tiếng sột soạt vui tai. Cậu nhanh chóng coi chúng như những người bạn nhỏ thân thiết, giống như đứa trẻ coi con mèo con chó làm bạn chơi cùng, những chồng sách chất cao trở thành bạn đồng hành của cậu. Đến khi lớn hơn một chút, cậu bắt đầu học xem truyện tranh nhiều hình vẽ. Mói quen của mẹ chính là người thầy tốt nhất của cậu. Sách vở đối với cậu không phải là gánh nặng mà là đồ chơi, là nguồn ngọc vui. Đến khi trưởng thành, cậu cũng trở thành một học bá bước ra từ sách vở, nhìn lại quá khứ, mẹ chính là người đóng vai trò quan trọng nhất.

Thế nhưng, khuyết điểm duy nhất là cậu gần như chưa từng gặp cha mình. Cha trong tâm trí cậu chỉ là một bóng hình mờ nhạt, một sự tồn tại mông quạnh như sương khói.

Hồi nhỏ khi chơi đùa với đám bạn trong làng, lúc xích mích trêu chọc nhau, người ta liền tức giận mắng cậu là "đứa con hoang", "đồ tạp chủng", "kẻ ăn bám". Cậu chẳng hiểu những từ đó có ý nghĩa gì nên về nhà hỏi mẹ, khiến mặt mẹ giận đến mức trắng bệch. Từ đó về sau cậu không bao giờ dám hỏi nữa, cậu sợ hãi khuôn mặt giận dữ đến mức trắng bệch không một giọt máu như người chết của mẹ.

Thời thơ ấu, chỉ cần cậu hỏi cha là ai, mẹ liền ngậm chặt miệng không nói, rồi sau đó suốt một thời gian dài không buồn để ý hay trò chuyện với cậu. Chỉ có ông ngoại mới bảo cậu rằng, cha cậu là một người lính, từng gác giữ biên cương, bị thương lập công và là một người anh hùng. Vì nơi biên ải quá xa xôi nên cha mới hiếm khi trở về.